DE URGENTIE VAN HET WERELDCONGRES VAN HET MOLUKSE VOLK, DE VERBORGEN GESCHIEDENIS VAN DE RMS EN DE RECHTSZAAK TEGEN STRUCTUREEL STAATSGEWELD

🌐 Urgensi Kongres Masyarakat Maluku Sedunia, Sejarah RMS yang Terkubur, dan Gugatan atas Kekerasan Struktural Negara

MALUKU 17 Juni 2026 
Auteur: Gibran Faqih Latuconsina (Jongeren van Maluku )
Redacteur: Redactie Suara Nunusaku
vertaling: Martha Louhenapessy en Nico Souisa - FKM-RMS Nederland

AMBON — Het idee om het Wereldcongres van de Maluku-gemeenschap te organiseren is geboren uit de schoot van onze collectieve onrust, vooral onder de jonge generatie Maluku. We zien met eigen ogen de opeenstapeling van wereldwijde economische onzekerheid, de stagnatie van de regionale ontwikkeling en de sociale fragmentatie die de kinderen van Maluku ervaren — zowel zij die op het vaderland blijven als zij die verspreid leven in de mondiale diaspora.

Voor mij is dit initiatief niet zomaar een gebruikelijke ceremoniële agenda. Het is een totale en urgente consolidatie om het intellectuele, economische en culturele potentieel van Maluku te verenigen dat tot nu toe opzettelijk aan zijn lot is overgelaten zonder duidelijke koers.

Dit momentum vormt tegelijkertijd een concrete toets voor het nieuwe leiderschap van Gouverneur Hendrik Lewerissa en Vice-gouverneur Abdullah Vanath (periode 2025–2030): slagen zij erin de scheidslijnen van electorale politieke belangen te overstijgen om een soevereine toekomst voor Maluku vorm te geven, of verzinken zij in het pragmatisme van de macht?

Als jonge Molukker acht ik het van groot belang de urgentie van dit congres te ontleden door het te verbinden met drie cruciale dimensies:

1.  Consolidatie van de mondiale diaspora onder nieuw leiderschap.
2.   Dekonstructie van het historische geheugen dat de staat tot nu toe het zwijgen heeft opgelegd.
3.  Aanklacht tegen de structurele economische ongelijkheid en het aanhoudende structurele geweld dat Maluku ondergaat binnen de nationale politieke constellatie.

De organisatie van een forum op wereldschaal voor de Maluku-gemeenschap moet door ons worden gezien als een instrument van paradiplomatie en strategische consolidatie van ontwikkelingsactiva — niet als een louter cultureel etalagepodium. We moeten ons herinneren dat de Molukken eeuwenlang rechtop hebben gestaan als epicentrum van de wereldcivilisatie dankzij de rijkdom aan specerijen die de komst van grote mogendheden als Portugal, Spanje, Engeland en uiteindelijk Nederland uitlokte. Ironisch genoeg wordt deze immens grote historische bijdrage in het narratief van het moderne Indonesië opzettelijk genegeerd en wordt Maluku consequent als randgebied gepositioneerd — slechts beschouwd als een lijdend voorwerp in de nationale ontwikkeling.

Deze onrust stemt overeen met wat onze broeder Fadel Rumakat — functionaris van het Nationaal Coördinatieorgaan van de Islamitische Studentenpers (LAPMI) en Maluku-jongerenactivist — naar voren brengt. Rumakat, die we ook kennen om zijn integriteit als directeur van het Jongerenhuis tegen Corruptie (RUMMI) die het aandurfde een vermoeden van corruptie met betrekking tot fondsen van PT Sarana Multi Infrastruktur (SMI) ter grootte van Rp 700 miljoen te rapporteren waarbij lokale politieke elites zoals Lucky Wattimury betrokken zijn, verklaarde nadrukkelijk dat de huidige
uitdagingen van Maluku een grootschalige consolidatie vereisen die de sectaire en fractionele politieke belangen overstijgt.

Te midden van deze golf van optimisme worden ik en het Maluku-publiek echter omgeven door een zeer fundamentele sociopolitieke twijfel: beschikt ons nieuwe regionale leiderschapspaar, Hendrik Lewerissa en Abdullah Vanath, over de politieke moed en het grote vizier om dit congres te realiseren, of raakt het verstrikt in de cirkel van pragmatisme louter om het politieke voortbestaan van de eigen groep te verzekeren?

Via het Wereldcongres van de Maluku-gemeenschap hebben we een gouden kans om een omvattende diasporadatabase op te bouwen, de specifieke expertise van streekkinderen te identificeren en een repatriëringsschema voor kapitaal en intellect te ontwerpen. Heilige waarden als pela, gandong en de basudara-broederschap moeten we spoedig transformeren van louter culturele slogans die ambtelijke toespraken veraangenamen tot een concrete operationele basis voor ontwikkeling. Tot nu toe heeft het onvermogen van de lokale politieke elite om maatschappelijke krachten te consolideren Maluku ver achter doen raken bij regio’s als Papua en Noord-Maluku, die veel slimmer en beter georganiseerd zijn in het opbouwen van collectief bewustzijn om het centrale regeringsbeleid te beïnvloeden.

Bij het in kaart brengen van de werkelijke situatie stuiten we op chaotische demografische gegevens over de diaspora, vanwege het gebrek aan definitieve gegevens over het aantal Maluku-mensen dat buiten de regio of in het buitenland woont. Het ontwikkelen van een geïntegreerde database wordt voortdurend belemmerd door de zwakke politieke wil van de lokale overheid. Ook op het gebied van cultureel-economische synergie is de waarde van lokale saamhorigheid tot nu toe niet meer dan een slogan gebleven om toespraken mooier te maken, terwijl postconflictfragmentatie en sectorale ego's van de elite de vorming van investeringsnetwerken blijven belemmeren. Op het vlak van ontwikkelingsdiplomatie heeft de zwakke onderhandelingspositie van Maluku geleid tot voortdurende verwaarlozing, vanwege het pragmatisme van de lokale elite die zich uitsluitend richt op politiek overleven.

We kunnen niet over de toekomst van Maluku spreken zonder de moed te hebben de doos van Pandora van het verleden te openen. Een van de grootste psychologische belemmeringen bij nationale verzoening en consolidatie van de Maluku-diaspora is de geschiedenis van de Republiek der Zuid-Molukken (RMS) die opzettelijk levend is begraven en tot taboe is gemaakt door het staatsmachtsapparaat, met name gedurende het Orde Baru-tijdperk. Schoolgeschiedenisboeken reduceren de RMS op hegemonische wijze tot een puur separatistische beweging die door enge persoonlijke belangen werd gedreven, zonder ooit ruimte te bieden voor een kritische studie van de sociopolitieke achtergrond waaruit zij voortkwam.

Als jonge intellectuelen moeten we de moed hebben de objectieve feiten helder onder ogen te zien. De proclamatie van de RMS op 25 april 1950 door Dr. Christian Robbert Steven (C.R.S.) Soumokil samen met J.H. Manuhutu en Albert Wairisal was in feite de culminatie van diepe teleurstelling over de ineenstorting van het federalistische systeem van de Verenigde Staten van Indonesië (RIS) naar de Eenheidsstaat Republiek Indonesië (NKRI).

                      P2 ▶️